K vitamini yağda erir. Bitkilerde bulunan K1 (fillokinon) vitamini yeşil sebzelerde (maydanoz, ıspanak, karalahana, marul vb) bol bulunur. Hayvansal kaynaklı K2 (menakinon) vitamini ise süt, yumurta, et ve karaciğerde yer alır.
Menakinonların 10 farklı formu vardır (MK-4 ile MK-13 arası). Özellikle MK-5–MK-13 bağırsak bakterileri tarafından üretilebilir. Fermente gıdalarda bu formlar değişken oranlarda bulunur.
Bağırsaklarımızda sentezlenen K vitamininin emilimi ve günlük ihtiyaca katkısı tam olarak bilinmemektedir.
Besinlerin uzun süre ışıkta veya dondurucuda saklanması K vitamini içeriğini azaltabilir. Isıya karşı ise daha dayanıklıdır.
K Vitamininin Faydaları
- Kan pıhtılaşma mekanizmasında aktif rol oynar
- Kemik sağlığını destekler
- Kalsiyum metabolizmasını düzenler
- Damar sertliği riskini azaltmaya yardımcı olur
- Kalp-damar sağlığını korur
Kan sulandırıcı ilaçlardan warfarin, K vitamininin etkisini baskılayarak çalışır.
Anne sütünde K vitamini düşük olduğu için yenidoğanlara kanama riskine karşı K vitamini takviyesi yapılır.
Günlük K Vitamini İhtiyacı
Kadınlar için günlük yaklaşık 90 mcg, erkekler için 120 mcg önerilmektedir.
Eksiklik şu durumlarda görülebilir:
- Yağ emilim bozuklukları
- Karaciğer hastalıkları
- Uzun süreli antibiyotik kullanımı
- Alkolizm
- Hemodiyaliz hastaları
K Vitamini Fazlalığı
Doğal K vitamini kaynaklarında toksisite bildirilmemiştir. Ancak sentetik K3 formunun yüksek dozlarda kullanımı bazı yan etkilere yol açabilir.
Dengede ve Mutlu Kalın!
Kaynak: Adv Nutr 2021; Nutrition Reviews 2021
