D vitamini yağda eriyen bir moleküldür. Fazlası yağ dokusunda ve karaciğerde depolanır. D vitamini kemik ve kalsiyum metabolizması için önemli bir hormondur.
Gıdalarla aldığımız kalsiyumun bağırsaklardan emilmesini sağlar ve kan kalsiyum düzeyini dengeler.
D Vitamininin Önemi
Kemik sağlığı için vazgeçilmezdir. Eksikliğinde çocuklarda kemik gelişimi bozulur, erişkinlerde ise kemik erimesi ve kırık riski artar.
D vitamini ayrıca kronik inflamasyonu azaltır, gereksiz hücre çoğalmasını baskılar, damarlanmayı azaltır ve bağışıklık sistemini güçlendirir.
Bu etkileri nedeniyle bazı çalışmalarda kanser riskini azaltabileceği belirtilmiştir. Özellikle kolorektal kanser ile D vitamini düzeyleri arasında ters ilişki olduğu ifade edilmektedir.
D Vitamini ve Kan Değerleri
Sağlıklı bireylerde kan D vitamini [25(OH)D] düzeyinin en az 20-25 ng/ml olması önerilir.
Risk grubundaki bireylerde (yaşlılar, menopoz dönemi kadınlar) bu değerin 30-40 ng/ml seviyelerinde tutulması önemlidir.
D Vitamini Kaynakları
D vitamini en önemli olarak güneş ışığı (UVB) ile derimizde sentezlenir.
Güneşlenme süresi, saat, mevsim ve kıyafet gibi faktörlere bağlı olarak üretim değişir. Güneş koruyucu kremler UVB etkisini %97-99 oranında azaltabilir.
Besin kaynakları:
- Yağlı balıklar (90 g: 200-450 IU)
- Yumurta (1 adet: ~44 IU)
- Süt (100 ml: ~40 IU)
Günlük D Vitamini İhtiyacı
D vitamini eksikliğini önlemek için günlük 600–800 IU alınması önerilmektedir.
Dengede ve Mutlu Kalın!
Kaynak: J Natl Cancer Inst, 2019
